Học lập trình scratch qua 50 bài tập từ cơ bản đến nâng cao

Like Tweet Pin it Share Share Email

Tại thời điểm tôi bắt đầu viết bài viết này thì lập trình Scratch đã được đưa vào dạy thí điểm trong một số trường tiểu học và THCS trên cả nước. Tương lai lập trình Scratch sẽ xuất hiện trong SGK của chương trình tin học mới. Tôi sẽ tự học và chia sẻ cùng các bạn qua 50 bài tập lập trình scratch dưới đây.

50 bài tập này cũng chính là quá trình tìm hiểu về ngôn ngữ lập trình kéo thả của tôi vì vậy khi bạn đọc bài viết này có thể nó mới có vài bài tập mà thôi, bạn đừng chửi tôi nhé hãy quay lại và bạn sớm sẽ thấy đủ 50 bài tập nhé vì tôi cũng phải vừa học tập vừa chia sẻ, bạn cũng có thể chia sẻ cùng tôi để cùng nhau hoàn thiện dự án học lập trình scratch qua 50 bài tập cho học sinh tiểu học, THCS và THPT này nhé .

Theo suy nghĩ của tôi thì phương pháp học môn lập trình kéo thả Scratch này hiệu quả nhất là học thông qua các chương trình cụ thể, vấp đến đâu tìm hiểu đến đó vì vậy hãy cùng bắt đầu từ những bài tập đơn giản trước:

Bài 1. Viết chương trình scratch vẽ đa giác đều và đường tròn

Yêu cầu chương trình vẽ đa giác: người dùng nhập vào tọa độ tâm, bán kính đường tròn ngoại tiếp và số cạnh đa giác

Yêu cầu chương trình vẽ đường tròn: Dữ liệu vào, tọa độ tâm, bán kính

Xem: Cách vẽ đa giác đều và đường tròn bằng Scratch

Xem video hướng dẫn vẽ đa giác đều và xoay hình

Bài 2. Xe ô tô (mô tô, tàu lửa,…) chạy

Viết chương trình mô tả chiếc xe ô tô chuyển động trên màn hình, từ trái sang phải. Nếu gặp cạnh phải thì xuất hiện lại từ bên trái và tiếp tục chạy 

Ghi chú: Đây là bài toán đơn giản tuy nhiên có thể phát triển bài toán cho cả 3 đối tượng học sinh tiểu học, THCS và THPT theo các mức độ khác nhau

  • Mức độ 1: Chỉ yêu cầu chiếc ô tô di chuyển (không lăn bánh)
  • Mức độ 2: Yêu cầu chiếc ô tô di chuyển có lăn bánh nhưng thân xe đứng yên
  • Mức độ 3: Trên đường đi đường không êm vì vậy xe di chuyển cả bánh và thân xe có độ xóc

Tất nhiên bạn làm sao để xe chạy càng tự nhiên thì càng tốt.

Nếu không thích ô tô bạn có thể thay bằng mô tô, tàu hỏa, thuyền, máy bay, … tùy theo óc sáng tạo của bạn.

Xem bài viết hướng dẫn lập trình kéo thả scratch qua dự án xe ô tô chạy

Xem video hướng dẫn lập trình xe chạy trong scratch

Bài 3. Trò chơi đoán số

Viết chương trình Scratch mô phỏng trò chơi đoán số như sau:


Nhân vật chính của chương trình là Cô giáo. Cô sẽ nghĩ ra 1 số và yêu cầu em đoán số đó bằng cách nhập các số từ bàn phím cho đến khi tìm ra thì thôi.

  • Khi bắt đầu chơi cô sẽ giới thiệu, nói như hình bên và em bắt đầu đoán số.
  • Nếu số em đoán trùng với số đã đoán cô sẽ thông báo: “Số này em đã đoán rồi. Em hãy đoán số khác.”
  • Nếu em đoán sai, thì cô sẽ thông báo như sau: “Sai rồi. Số em đoán nhỏ/lớn hơn số của cô. Em hãy đoán lại”.
  • Nếu đoán đúng, cô sẽ thông báo số của cô và số lần em đã dự đoán, ví dụ như sau:

“Đúng rồi: 23. Em đã đoán đúng số của cô sau 5 lần dự đoán.”

Xem: Hướng dẫn lập trình trò chơi đoán số bằng Scratch

Xem video hướng dẫn viết trò chơi đoán số bằng Scratch

Bài 4: Vẽ lưới ô vuông

Em viết chương trình Scratch để vẽ trên màn hình hình ảnh lưới ô vuông, số lượng hàng cột và độ dài cạnh hình vuông được người dùng nhập vào khi chạy chương trình.

Chẳng hạn khi chạy chương trình người dùng nhập 5 hàng, 6 cột, độ dài cạnh hình vuông là 40 thì chương trình sẽ vẽ được hình sau:

Xem hướng dẫn lập trình Scratch vẽ lưới ô vuông

Xem video hướng dẫn từng bước vẽ lưới ô vuông Scratch

Bài 5: Mô phỏng Bi-a

Viết chương trình Scratch mô tả đánh bóng kiểu trò chơi Bi-a như sau:

Màn hình ban đầu của chương trình như hình bên. Nhân vật chính của chương trình là quả bóng. Trên màn hình thể hiện 1 hình chữ nhật màu đỏ.

Khi nháy chuột quả bóng bắt đầu chuyển động với vận tốc trung bình. Khi gặp cạnh hình chữ nhật bóng sẽ bật lại theo đúng nguyên tắc của trò chơi bi-a.

Bất cứ lúc nào em nháy chuột sẽ làm đổi hướng bóng: bóng sẽ chuyển động về hướng con trỏ chuột. Khi gặp cạnh sẽ có 1 tiếng kêu nhỏ phát ra.

Em hãy viết chương trình mô tả yêu cầu trên.

Chú ý: Khung hình chữ nhật đỏ có thể là hình ảnh nền sân khấu, có thể là 1 nhân vật Scratch, có thể là hình vẽ do chính quả bóng vẽ ra khi chạy chương trình.

Xem: Lập trình mô phỏng trái bi-a với Scratch

Bài 6. Vẽ cây hoa tròn bằng Scratch

Em hãy viết 1 thủ tục trong chương trình Scratch để có thể vẽ được các hình cây với hoa tròn như sau:

Thủ tục cần có tên Vẽ cây hoa tròn và có ít nhất 1 tham số để có thể vẽ được các hình trên và dễ dàng mở rộng.

Xem Cách vẽ cây hoa tròn bằng lập trình kéo thả Scratch

Bài 7: Viết chương trình Scratch kiểm tra một số có phải là số nguyên tố không

Yêu cầu:

  • Tạo nhân vật một bạn HS, khi chương trình chạy bạn sẽ nói “Bạn hãy nhập vào một số nguyên tố, mình sẽ kiểm tra xem số đó có phải là số nguyên tố không”
  • Sau khi người dùng nhập và một số nguyên sẽ thông báo kết quả ra màn hình

Xem: Hướng dẫn viết chương trình kiểm tra số nguyên tố bằng Scratch

Bài 8. Viết trò chơi chọn màu đúng

Viết chương trình Scratch mô phỏng chương trình, trò chơi Chọn màu đúng dành cho các em nhỏ mẫu giáo như sau:

Chương trình có 2 nhân vật chính là Cô Mai và Hình tròn. Nhân vật hình tròn do em tự thiết kế và có tối thiểu 10 trang phục với màu sắc khác nhau, ví dụ các màu có thể vẽ: đỏ, vàng, nâu, cam, xanh lá cây, xanh da trời, xanh thẫm, đen, tím, hồng.

  • Khi chơi, Cô Mai sẽ đưa ra câu hỏi, ví dụ: Em hãy nháy lên hình tròn màu xanh lá cây. Bên dưới sẽ hiển thị 3 hình tròn với các màu sắc khác nhau được sinh ngẫu nhiên từ danh sách các màu của nhân vật Hình tròn. Câu hỏi được sinh với đáp án ngẫu nhiên.
  • Người chơi nháy chuột lên hình tròn có màu tương ứng. Cô giáo sẽ lập tức thông báo “Bạn đã chọn đúng” nếu làm đúng hoặc “Bạn chọn sai rồi” nếu làm sai. Chương trình sẽ nghỉ 2 giây là lại tiếp tục sinh câu hỏi mới.

Xem: Hướng dẫn viết trò chơi chọn màu đúng bằng scratch

 

Bài 9: Trò chơi chim bay có ngày gặp ma

Trò chơi Chim bay có các màn hình ban đầu và trong thời gian chơi như 2 hình sau:

 

  • Chương trình có 3 nhân vật chính: chim, trái cây và ma trắng. Bấm  phím cách để bắt đầu chơi. Ban đầu người chơi được ngay 10 điểm.
  • Chim sẽ luôn vỗ cánh và bay. Em điều khiển chim bay bằng các phím lên, phải, trái. Khi bấm phím phải, trái, chim sẽ quay về hướng phải, trái và bay 1 đoạn ngắn. Khi bấm phím lên, chim sẽ cố gắng bay lên. Tuy nhiên do cánh chim quá nặng nên chim sẽ luôn bị hút rơi xuống. Nếu rơi xuống mặt đất, điểm số sẽ luôn bị trừ đi 1 điểm trong suốt thời gian ở mặt đất. Do vậy người chơi cần điều khiển nhanh để chim bay lên.
  • Trên màn hình sẽ xuất hiện ngẫu nhiên các trái cây và ma trắng, chuyển động từ trái sang phải hoặc từ phải sang trái màn hình. Trái cây xuất hiện nhiều hơn và chuyển động nhanh hơn, ma trắng xuất hiện ít hơn và chuyển động chậm hơn.
  • Nếu gặp ngôi sao, người chơi được thưởng 50 điểm.
  • Nếu gặp ma trắng, lập tức điểm số bị đặt bằng 0, chim rơi xuống đất và trò chơi kết thúc.
  • Có 1 biến nhớ thời gian luôn hiện trên màn hình và sẽ chạy khi bắt đầu chơi. Sau đúng 1 phút (60 giây), trò chơi kết thúc.

Để chơi trò chơi này, người chơi cần khéo léo điều khiển con chim sao cho đạt nhiều điểm nhất khi kết thúc chương trình, tránh va chạm với con ma trắng.

Em hãy viết chương trình Scratch mô tả chương trình, trò chơi trên.

Xem: Chia sẻ cách lập trình trò chơi chim bay bằng scratch

Bài 10: Lập trình Scratch tính n! (n giai thừa) bằng cách dùng đệ quy

n là số tự nhiên, quy ước 0!=1.

Yêu cầu: Khi chạy xuất hiện 1 bạn hỏi “Bạn muốn tính mấy giai thừa?” người dùng nhập vào và chương trình thông báo kết quả.

Xem: Thủ tục đệ quy trong Scratch để tính n giai thừa

Bài 11: Lập trình trò chơi phù thủy cưỡi chổi bay bằng Scratch

Yêu cầu: Nhân vật chính là bà phù thủy cưỡi chổi bay trên bầu trời, người dùng dùng hai phím mũi tên lên và xuống để điều khiển chổi bay lên xuống giúp bà phù thủy né được những con rồng lửa và thu gom những hộp quà.

Trò chơi diễn ra trong 60 giây, có một biến thời gian để quản lý thời gian chơi, Một biến điểm lưu lại số hộp quà mà bà phù thủy nhận được, (mặc định lúc đầu có 10 điểm), nếu nhận được hộp quà thì tăng lên 1 điểm, nếu gặp rồng lửa rồng sẽ cướp đi của bà 2 điểm.

Khung cảnh khu rừng thay đổi liên tục khi chổi bay, người dùng bấm phím khoảng cách để bắt đầu chơi.

Xem: Hướng dẫn lập trình trò chơi phù thủy cưỡi chổi bay bằng Scratch

Bài 12: Trò chơi em qua đường an toàn

 

Trò chơi mô tả 1 đường phố nơi có đường ngang dành cho người đi bộ qua đường. Tại vị trí đường ngang có 1 đèn xanh đỏ. Trên đường có 2 làn xe theo 2 chiều và nhiều ô tô chạy thường xuyên. Khi gặp đèn đỏ các ô tô sẽ dừng lại trước vạch đỏ cho người đi bộ qua đường. Thời gian đèn đỏ là 5 giây, đèn xanh 7 giây. Khi chuyển đèn xanh ô tô sẽ tiếp tục chạy.

Người chơi cần điều khiển bạn nhỏ đi qua đường (bằng chuột hoặc phím) nhanh chóng qua đường khi đèn xanh. Nếu em qua đường khi đèn đó mà gặp ô tô thì tai nạn xảy ra và chương trình kết thúc.

Xem: Hướng dẫn lập trình trò chơi em tập qua đường an toàn bằng Scratch.

Bài 13: Đố em con gì đây?

 

Trò chơi như sau: Khi chương trình chạy xuất hiện ngẫu nhiên 1 con vật trên màn hình và giáo viên hỏi: Đố bạn biết con này là con gì? Người chơi nhập vào tên của con vật. Chương trình sẽ kiểm tra và thông báo kết quả đúng / sai.

Khi người chơi nháy chuột lên con vật thì sẽ phát ra âm thanh tên con vật đó.

Xem Học lập trình Scratch qua trò chơi nhìn hình đoán tên con vật

Bài 14: Viết chương trình luyện gõ phím tiếng việt bằng Scratch

Trò chơi như sau: Các con vật mang theo từ ngẫu nhiên sẽ xuất hiện ngẫu nhiên trên màn hình từ bên trái, chuyển động về phía bên phải với vận tốc khác nhau, nếu gặp biên phải thì lại xuất hiện từ biên trái vẫn với từ đó

Nếu người dùng nhập đúng 1 từ thì con vật có từ tương ứng sẽ kêu 1 tiếng rồi lao xuống đất và biến mất, sau vài giây sẽ hiển thị lại bên trái màn hình với từ mới.

Có một biến để lưu điểm: Nếu nhập đúng 1 từ cộng 1 điểm, Nếu đi đến bên phải mà chưa bị rơi xuống thì bị trừ 1 điểm

Xem Hướng dẫn lập trình Scratch trò chơi luyện gõ phím tiếng việt

Bài 15: Sắp xếp danh sách trong Scratch

Mở đầu chương trình, giáo viên yêu cầu người dùng nhập từ bàn phím 1 danh sách học sinh lớp. Cần nhập họ tên hoàn chỉnh. Muốn kết thúc nhập nhấn Enter ngay khi xuất hiện dòng nhập liệu.

Giả sử nhập danh sách lớp như sau:

  • Nguyễn Xuân Anh
  • Bùi Kim Xuân
  • Võ Thu Hà
  • Nguyễn Thúy Anh
  • Vương Hồng Nhật
  • Trần Thị Vân

Khi nhập xong giáo viên sẽ thông báo danh sách lớp và yêu cầu Mèo sắp xếp lại danh sách lớp theo thứ tự ABC, tính theo tên trước, họ đệm sau.

Mèo sẽ sắp xếp lại và thông báo danh sách lớp sau khi đã sắp xếp đúng. Với ví dụ trên, danh sách sắp xếp lại phải như sau:

  • Nguyễn Thúy Anh
  • Nguyễn Xuân Anh
  • Võ Thu Hà
  • Vương Hồng Nhật
  • Trần Thị Vân
  • Bùi Kim Xuân.

Xem hướng dẫn viết chương trình sắp xếp danh sách bằng scratch

Vậy là bài viết đã khá dài mình đã có 15 bài tập Scratch, mình sẽ tiếp tục sưu tầm cho đủ 50 bài mời các bạn đón đọc: 50 bài tập lập trình Scratch phần 2 sẽ sớm được ra mắt.

File Word 50 bài tập scratch – Tập 1

Bạn hãy ghé thăm kênh youtube hướng dẫn lập trình Scratch để học cho dễ hiểu

 

 

Comments (1)

Trả lời

Your email address will not be published. Required fields are marked *